Skip to content

Appendix: Hitahita · Wholesome and unwholesome things

PDF page 692 (book page 620)

अथ हिताहिताध्याय:

691
693
Open appendix: hitahita as a session

Automatic reading that fixes the systematic errors of the legacy-font conversion. Some errors remain; quotations in records copy the raw text.

कल्याणकारके / अथ हिताहिताध्याय: 620 लतावृक्षद्य शेषप्राणिपशुब्राहाणशिरच्छेदनादिसंभूतपापादीनामसमानत्वादसदृशप्राय-श्चित्तोपदेशात्। तथा प्रायश्चित्तस्यैतल्लक्षणमुच्यते। ““प्राय इत्युच्यते लोश्चित्तं तस्य मनो भवेत्। तच्चिात्त ग्राहको धर्म: प्रायश्चित्तमिति स्मृतम्॥”” उक्रं च: अनुतापेन विख्याज्याद्धितमाद्धतचर्यया। पादमर्धत्रायं सर्वमपहन्यादिति स्मृतम्॥ एकभुक्तं तथा नक्रं तथाप्यायाचितेन च। एकरात्राोपवासश्च पादकृच्छं प्रकीर्तितम्॥ (1) अथवा च तस्य मिथ्या भवतु मे दुष्कृतमिति वचनादपि प्रशम्यंत्यल्पपापानीति सिद्धांत-वचनात्। अथवा गंधपणेषु गंधिकोपदिष्टानि नानाद्वीपांतरगतानि नानाविधरसवीर्यविपाक प्रधानानि सुप्रासुकानि, सुरुपाणि, सुमृष्टानि, सुगंधीन्यशेषगुणगणाकीर्णानि, संपूर्णन्यभिनवान्यखिलामलभेषजानि संतर्पणानि, तैस्साधुजनानां चिकित्सा कर्तव्येति। तदलाभेष्वेवमुच्छिन्नभिन्नशकलाभकाच्चिात्तकाभिन्न सकलचित्ताल्प प्रदेशवहुप्रदेशप्रत्येक साधारण शरीरक्तमेण भेषजान्यपापानि सुविचार्य गृहीत्वा साधूनां साधुर‘व चिकित्सां कुर्यादिति कल्पव्यवहार‘डप्युक्तं। उच्छिन्नभिन्नसकलं च भिन्नसकलं चित्तं अल्पप्रदेशं वहुप्रदेशमिति, तस्मात्साधूनां साधुर‘व चिकित्सकस्स्यात्ताथा चोक्रम्। सजोग निठठेह रितीपिनिच्छये साधुगणेसाधु (?) इति साधुचिकित्सालाभे श्रावक: स्यात्तदलाभे मिथ्यादृष्टिरपि, तदलाभे दुष्टमिथ्यादृष्टिनापि वैद्येन सन्मानदान वि स्रंभातिशयमंत्राोषधविधादानक्रियया संतोष्य साधूनां चिकित्सा कारयितव्या, सर्वथा परिरक्षाणीयास्सर्वसाधवस्तेषां सुखमेव चतिंनीयम् कर्मक्षयार्थमिति। तथा चरकेणाप्युक्तम् रोगभिषग्विषयाध्याये:- कर्मसिद्धिमर्थसिद्धिं यशाेलाभं प्रेत्य च स्वर्गमिच्छता त्वया, गोब्राहाणमादौ कृत्वा सर्वप्राणभृतां हितं सर्वर्था श्रितम् इति। इमं वस्तु स्थावरं जंगमं चेति। तत्रा स्थावर दूव्यवर्ग........[?] जंगमस्तु पुनर्देहिवर्ग:। दूव्यवर्गयोराहार्याहारकमुपकार्योपकारकसाध्य साधनरक्षयरक्षाण भ़य भक्षणकादि विकल्पात्मकत्वात्। तयोर्म़यं स्थावरद्रव्यं वर्तते। भक्षणकाले हि वर्ग इति तत्वविकल्प विरान बाह्यमूढमिथ्यादृष्टिवैद्यास्सर्वभक्षकास्संवृत्ता इति। तथा चोक्रम्॥ गुणादियुक्तद्रव्येषु शरीर‘ष्वपि तान्विदु:। स्थानवृदिधक्षयास्तस्माद्रेहानां द्रव्यहेतुका:॥