Skip to content

Appendix: Hitahita · Wholesome and unwholesome things

PDF page 684 (book page 612)

अथ हिताहिताध्याय:

683
685
Open appendix: hitahita as a session

Automatic reading that fixes the systematic errors of the legacy-font conversion. Some errors remain; quotations in records copy the raw text.

कल्याणकारके / अथ हिताहिताध्याय: 612 बाह्यामयंतरक्तियाविशेषविशुद्धात्मनामुपशमप्रधानोपवासैस्समैथुनविरामरसपरित्यागखलयूषयवागूष्णोदक- कटुकतिक्तकषायाम्लक्षराक्षमात्रानिषेवणमनोवाक्कायनिरोधस्नेहच्छेदनादि क्रियामहाकायक्लेशयुतव्रतचर्यादि धर्मोपदेशात्। उक्रं हि स्निग्धस्विन्नवांतविरिक्तानुवासितास्थापितशिरोविरिक्तशिराविद्धर्मनुष्यै: परिहर्तव्यानि क्रोधायासशाेकमैथुनदिवास्वपAवैभाषणयानारोहणचिरास्थानचंक्रमणशीतवातातपविरुद्धाध्यशनात्म्याजीर्णान्यपि लप्यते। वासमेकं विस्तरमुपरिष्टाद्व़याम इति वचनात्। तथा कृत्याविषादिरक्षा:क्रोधं धमादुधवंसते जानपदा इति महोपसर्गनिवारणाथँ शांति प्रायश्चितमंगल- जाप्योपहारदयादानपरैर्भवितव्यमिति वचनात्। तथा चरकेःप्यहसिां प्राणिनां प्राणसंवद्र्दना नामेति वचनात्। पैतामहेष्येवमुक्तम्। vकाले व्यायाम:सर्पिषश्चैव पानं मोक्षवेनान्मरणं च स्थितानां। भोज्यमात्रावपि शलास्वप्नसेवा भूतेष्वद्रोहश्चायुषो गुप्ति रग्या॥ तथा चैवं, सर्वा: क्रियास्सुखार्था, जीवानां न च सुखं बिना धर्मात्। इति सुखकामै: प्रार्ौ: पुरैव धर्मो भवति कार्य:॥ इति प्राराभाषितत्वात्॥ एवं हि शास्त्राोपोद्ूघाताच्छ्यते॥ अवंतिषु तथोपेंद्रपृषद्वान्नम भूपति:। विनयं समतिक्तम्य गोश्चकार वृथा वधम्॥ ततोःविनयदुर्भूत एतस्मिन्विहते तथा। विवस्वांश्च सुखे दिव्येभिर्भूतैस्समवाह्यत:॥ उच्चाचार ततोःन्वक्षं सुक्रूरोःवगमानुषे। इत: प्रभृति भूतानि हव्यन्तेःक्षसुखादिति॥ इमं हि क्रूरकर्माणमात्यजन्तोःन्वहं नर:। आप्र्य प्राप्स्यन्ति दोषत्वं दोषजं चात्मन: क्षयम्॥ ततो रोगा: प्रजायंते जन्तूनां दोषसंभवा:। उपसर्गाश्च वधँते नानाव्यंजनवेदना:॥ ततस्तु भगवान्वृद्धो दिवोदासो महायशा:। चिन्तयामास प्राणानां शान्त्यथँ शास्त्रामुत्तमम्॥ v. यह श्लोक अनेक प्रतियों को देखने पर भी अत्यधिक अशुद्ध ही मिला है।