Skip to content

Front matter · Introduction and table of contents

PDF page 30

29
31
Open front matter as a session

Automatic reading that fixes the systematic errors of the legacy-font conversion. Some errors remain; quotations in records copy the raw text.

30 इसी प्रकार अन्य वैद्यक ग्रंथकारों ने भी स्थान-स्थान पर पूजयपादीय वैद्यक प्रयोगों का उल्लेख किया है। बसवराजीय में ““सदिूंरदर्पणं तद्वत्पूजयपादीयमेव च”” इत्यादि रूप से उल्लेख किया है। इसी प्रकार बसवराज ने अपने वैद्यक ग्रंथ में पूजयपाद के अनेक योगों का ग्रहण किया है। अशीतिवातानां कालाग्निरुद्ररसोःग्नितुणडी वा ॥ शुद्धसूतं विषं गंधमजमोदं फलत्रयम्। सर्ज़ारं यवक्षरं वहिसैन्धवजीरकम्॥ सैवर्चलं विडंगानि टङ्णं च कटुत्रयम्। विषमुष्टि: सर्वसमो जंबीरैर्मर्दयेद्रिनम्॥ मरीचमात्रवटिका ह्यग्निमान्द्यं प्रणाशयेत्। अशीतिवातजान्रोगान्गुल्मं च ग्रहणीगदान्। रस:कालाग्निरुद्रोःय पूजयपादविनिर्मित: ॥ (षष्ठ प्र. पृ 103 बसराजीये।) भ्रमणादिवातानां (गन्धकरसायनम्) - बसवराजीये षष्ठे प्रकरणो पृ 110 षट्पलं गन्धचूणँ च त्रिफला चित्रतणडुला:। शुणठीमरीचवैदेहीषणिणष्कं च पृथक्पृथक्॥ चित्रकं च पलैक तु चूर्णितं वस्त्रगालितम्। एकनिष्कं द्विनिप्कं वा पयसाजयसितै: पिबेत्॥ सर्वरोगविनिर्मुक्तो मृगराजपराक्रम:। दीर्घायु: कुअरबलो दिवा पश्चति तारका: ॥ दिव्यदेहो बली भूत्वा खेचरत्वं प्रपद्यते। तस्य मूत्रपुरीषाणि शुक्लं भवति का@नम्॥ हन्त्यष्टादशकुष्ठानि ग्रहणयश्च चतुर्विधा:। मन्दाग्निमतिसारं च गुल्ममष्टविधं तथा॥ अशीतिवातरोंगांश्च ह्यर्शास्यष्टविधानि च। मनुष्याणां हितार्थ हि पूजयपादेन निर्मित:॥ वातादिरोगाणां त्रिकटुकादिनस्यम् (पूजयपादीये) त्रयुषणं चित्रकं चैव लांगली चेन्द्रवारूणी। वचामधुकबीजानि तत्र पाठानदीफलम्॥ तालकं वत्सनाभंच अङ्ोलक्षरयुग्मकम्। एवं पंचदशैतानि समभागानि कारयेत्॥ सू़मचूर्णीकृतं चैव निर्गुणडीततििंणीरसै:। आद्र्रकस्य रसैर्मद्यँ त्रिविधैश्च विचक्षण:॥ एवं नस्यं प्रदातव्यकर्ममूलरसेन च। अपस्मारं च हृद्रोग्रं वातसडंकुलमेव च ॥ धनुर्वातं भ्रमं हन्ति ह्युन्मादं सिन्नपातकम्। पूजयपादकृतो योगो नराणां हितकाम्यया ष.प्र.ब.रा., पृष्ठ 111 जवरगजांकुश: (माधवनिदाने) रसाम्लसारगन्धं च जैपालबीजटंकणम्। दन्तीक्काथैर्विमुद्याथ मुदमात्रा वटी कृता। चणमात्राथवा र्ोया नागवल्लीदलान्विता । देया सर्वजवराम्हन्ति संततं तरुणजवरम्॥ शर्कराक्षीरदधिभि: पथ्यं चैव प्रदापयेत् । पूजयपादोपदिष्टोःयं सर्वजवरगजांकुश:। प्र.1 प.30